معراج از کلمه عروج گرفته شده و به معنی بالا رفتن می باشد البته منظور از معراج گذرکردن از هفت آسمان و رسیدن به عالم ملکوت و ماورا عالم ملکوت می باشد . سیر کردن در این مسیرمانند سفرهای دنیائی نیست که انسان با وسیله ای مانند هواپیما در مدت زمان کمی از این کشور به آن کشور مسافرت کند و یا با سفینه های فضائی قدم به کرات دیگر بگذارد . بلکه خداوند با قرار دادن معراج در برنامه پیامبرانش ، می خواهد چشم بصیرت آنها را بینا سازد و قدرت لایزالش را به آنها نشان دهد تا در سیر تکامل خود هیچگونه شبه و لغزشی در وجودشان احساس نکنند واز عالم ماده به عوالم بالا صعود کنند تا نسبت به پرستش ذات اقدسش همچنان استوار و مستحکم باشند . همانطور که گفته شد معراج در برنامه همه انبیا وجود داشته است اما از حضرت آدم (ع) تا حضرت عیسی (ع) معراج آنها بصورت روحانی بوده است . یعنی اینکه جسم مبارکشان در بستر بوده ولی روح آنها از هفت آسمان گذر کرده و به عالم ملکوت رسیده اند وبا چشم ملکوتی خود آیات و نشانه های خداوند حکیم را در این مسیر مشاهده کرده وسپس روح دوباره به جسمشان باز گشته است . اما  آنطوری که در روایات و احادیث آمده معراج پیامبر (ص) در دو مرحله انجام شده است و قرآن کریم درنخستین سوره مبارکه اسرا و سوره مبارکه نجم آیه های 8 تا 18  به آن اشاره نموده است که از معراج دیگر انبیا با عظمت تر بوده زیرا ایشان روح و جسم شریفشان هر دو با هم ، ابتدا با مرکبی بنام براق از مکه تا مسجد الاقصی را پیمودند  و پس از بجا آوردن دو رکعت نماز شکر در مسجدالقصی با مرکبی بنام رفرف  به عالم ملکوت رسیدند تا اینجا حضرت جبرئیل ایشان را همراهی می کردند اما از سدر المنتهی که نهایت عالم ملکوت است با نیروئی که خداوند به ایشان اعطا فرمود تنها بدون مرکب و جبرئیل پا به عالم ماورا ملکوت گذاشتند که تا کنون هیچکس به آنجا نرفته است و تا جائی پیش رفتند که به شهادت قرآن کریم فقط به اندازه یک قوس کمان با معبود خود فاصله داشتند البته خداوند تابع زمان و مکان نیست منظور از قوس کمان این است که ایشان تنها مخلوقی بودند که تا این قدر به خدا نزدیک شده اند و درآن لحظه بود که پروردگار بی همتا با صوت علی (ع) با پیامبر گرامی (ص) سخن گفتند . حضرت عرض کردند : بار الها من صدای محبوبم علی را می شنوم خداوند بی همتا فرمود : ای محمد من آگاه بودم که تو از صوت علی شادمان می شوی از این جهت من هم با صوت علی با تو سخن گفتم .

معراج از زیان مبارک پیامبر بزرگوار (ص) :

من در مکه بودم که جبرئیل نزد من آمد و گفت : ای محمد برخیز ، برخاستم و نگاهی به اطراف انداختم که ناگاه به جز جبرئیل ، میکائیل و اسرافیل را در کنار یکدیگر دیدم . جبرئیل مرکبی بنام براق به من نشان داد گفت : باید با این مرکب خود را به بیت المقدس برسانی من هم همان گونه که جبرئیل گفته بود انجام دادم . چیزی از زمان نگذشته بود که خود را در مسجدالاقصی دیدم فرشتگان از آسمان نزد من ، آمدند و مرا به داشتن مقام و منزلت ارجمند در پیشگاه خداوند مژده دادند . آنگاه در بیت المقدس دو رکعت نماز شکر بجا آوردم آنگاه مرحله دوم سفرم آغاز شد و دوباره جبرئیل مرکب دیگری بنام رفرف را به من نشان داد و گفت : با این مرکب باید هفت آسمان را طی کنی تا به عالم ملکوت برسی . من سوار رفرف شدم و آسمانهای هفت گانه را یکی پس از دیگری پیمودم و ساختار جهان بالا و ستارگان را مشاهده کردم البته در گذر از هر آسمان به صحنه های تازه ای بر می خوردم و با ارواح پیامبران و فرشتگان سخن می گفتم . من در بعضی از آسمانها با دوزخ و دوزخیان و در بعضی از آسمانهای دیگر  بهشت و بهشتیان را مشاهده کردم و از مراکز رحمت و عذاب پروردگار بازدید بعمل آوردم . و نهایتا در سدره المنتهی واقع در آسمان هفتم رسیدم که در آنجا به جنه الماوی یا بهشت برین رسیدم و آثار شکوه و عظمت پروردگار خویش را در آنجا مشاهده نمودم . در بهشت برین جبرئیل به من گفت : ای محمد خداوند بر تو سلام و درود می فرستد اکنون سفر دیگری در پیش داری که من نمی توانم تو را همراهی کنم زیرا اگر با تو همراه شوم بالهایم می سوزد پس تو باید تنها به ملاقات پروردگارت به ماورا عالم ملکوت بروی ، زمانی که جبرئیل پیامش به پایان رسید به اذن پروردگار من چنان اوج گرفتم که خود را در ماورا عالم ملکوت دیدم و آنقدر بالا رفتم تا بجائی رسیدم که جز خدا هیچ موجودی در آنجا نبود درآن عالم سراسر نور و روشنائی بود . آری دوستان بزرگوارم این داستان واقعی معراج پیامبر عظیم الشان بود که برای شما به رشته تحریر در آوردم ، ایشان به اوج شهود باطنی و قرب الی الله و در نهایت به مقام " قاب قوسین او ادنی " رسیدند . خداوند بی همتا در این سفر دستورها و سفارش های مهمی را به نبی مکرم اسلام (ص) داد بدین صورت حضرت محمد (ص) سفر معراج خود را از خانه " ام هانی " دختر عموی آن حضرت و خواهر امیرالمومنین (ع) آغاز و در ماورا عالم ملکوت پایان یافت سپس به پیامبر دستور داده شد که از همان راهی که عروج کرده است باز گردد . معراجی که رسول مکرم اسلام داشته اند سفری بسیار ویژه بوده است که هیچکدام از رسولان دیگر آنرا تجربه نکرده اند و این خود نشانه دیگری از اعظم بودن شان و جایگاه پیامبر گرامی (ص) می باشد .